Over Bier

Algemeen

Bier is een populaire drank, gemaakt met water, gefermenteerde mout en andere plantaardige bestanddelen, zoals kruiden en hop, (of extracten daarvan).

De fermentatie van de mout zorgt ervoor dat bier lich alcohol houdend is, met een alcoholpercentage van ongeveer 5 to 10%.

De andere plantaardige bestanddelen dienen voor de smaak en/of houdbaarheid van het bier.

Bier is de oudste alcoholische drank ter wereld.

Bier is de meest geconsumeerde alcoholische drank ter wereld, en op water en thee na de populairste drank.

De meest gebruikte methode in Europa en Noord-Amerika om bier te maken is de volgende.

Je laat de mout van gerst in water fermenteren (alcoholische gisting) met een gist van het geslacht Saccharomyces. Tijdens dit proces worden koolzuurgas en alcohol gevormd.

De vrouwelijke bloemen van hop, hopbellen genaamd, worden voor de gisting meegekookt als smaakmaker en conserveermiddel.

Brouwproces

Er zijn vele manieren om evenzovele biersoorten te brouwen. Al deze manieren zijn echter in de basis hetzelfde.

Het mouten

Het eerste deel van het brouwproces is het mouten. Je begint met een bepaalde graansoort (vaak gerst) waarvan je de graanvruchten tot kiemen brengt. Deze worden vervolgens gedroogd. Het resultaat van dit proces is een mout.

Het beslag

Deze mout wordt vervolgens geplet en met water wordt er een soort pap van de geplette mout gemaakt. Deze pap noemen we het beslag.

Verhitten

Het beslag wordt dan tot bepaalde temperaturen verhit om enzymen hun werk te laten verrichten. De enzymen zetten zetmeel uit het mout om in oplosbare suikers.

Filteren

Wanneer dit enzymatische proces klaar is, wordt het beslag gefiltreerd en de heldere vloeistof die je krijgt heet wort.

Koken

De wort wordt vervolgens gekookt en er wordt hop (of hopproducten) aan toegevoegd. Het koken heeft een aantal functies zoals

  • het steriel maken van het wort,
  • het stoppen van het enzymatische proces en
  • het beschikbaar maken van hopzuren.

Vergisten

Wanneer de gekookte wort klaar is en afgekoeld, wordt het vergist. Hierbij worden uit de moutsuikers alcohol en koolzuur ontstaat. Tijdens en na de eerste vergisting krijgt het bier zijn typische smaak.

Verschillen in grondstoffen en verschillen in het productieproces leiden tot verschillende smaken.

Al bij het drogen van de gekiemde gerst kan er smaakvariatie optreden. Gewoon drogen zal geen grote invloed op de smaak hebben, maar de mout kan ook worden gebrand, wat het uiteindelijke bier een donkere kleur en een koffieachtig aroma zal bezorgen (stout). Dit wordt bijvoorbeeld bij het bekende Guiness bier gedaan. Soms wordt de mout gerookt wat dan rookbier oplevert.

Geschiedenis

Oudheid

Vermoedelijk al 4500 jaar VC werd in Mesopotamië (tegenwoordig Irak en Syrië) bier gefabriceerd met behulp van bappir (een soort van tweemaal gebakken gerstbrood). Het is daarmee een van de oudste dranken uit de menselijke geschiedenis. Er zijn zelfs nog bierrecepten uit 3900 VC.

In diverse oude mythen en legenden komt bier voor en ook in het Oude Egypte was bier een geliefde drank. De eerste bieren waren waarschijnlijk van spontane gisting (bij spontane gisting wordt géén gist toegevoegd, maar wordt gebruik gemaakt van in de lucht aanwezige gisten). Deze eerste bieren maakten ze waarschijnlijk door gemalen graan met water te mengen (vloeibaar brood).

In West-Europa werd bier vroeger algemeen gedronken, maar de Romeinen gingen na verloop van tijd over op wijn. Bier werd daarna vooral gelinkt met barbaarsere volken, zoals de Germanen. De Romeinse schrijver Tacitus schrijft met veel verachting over het bier dat de Noord-Europese volkeren dronken.

Deze visie dat wijn beschaafder zou zijn dan bier, en dat bier onderontwikkeld zou zijn, zou daarna lang gemeengoed blijven.

Middeleeuwen

Voor de gewone burger was bier in de middeleeuwen de gebruikelijke drank. Het was veiliger dan water, omdat het water vaak vervuild was, terwijl bier bij de bereiding gekookt en gefilterd werd.

Bovendien was bier voedzaam. Het bevatte namelijk graan en de gist was rijk aan vitamine B en andere stoffen.

De bierconsumptie was in de middeleeuwen heel hoog. In de Lage Landen dronk men zo’n 300 liter bier per persoon per jaar. Ter vergelijking: in 2013 dronk een Nederlander gemiddeld 72 liter bier per jaar. Het is wel zo dat het middeleeuwse bier vrij weinig alcohol bevatte.

Het brouwen van bier werd in de middeleeuwen voornamelijk door vrouwen gedaan als onderdeel van het huishouden. Ook werd in kloosters en abdijen bier gebrouwen. In de loop van de middeleeuwen werden in het tegenwoordige Duitsland de eerste bierbrouwerijen geöpend. Al snel werden er ook in de Lage Landen professionele bierbrouwerijen geöpend.

In de middeleeuwen werd zogenaamd gruit en gagel gebruikt in plaats van hop. Dit zijn kruidenmengsels die net zoals hop werden toegevoegd om een tweevoudige reden: bier langer houdbaar maken en smaak geven.

Vanaf de 15e eeuw maar zeker vanaf de 18e eeuw zou hop het winnen van gagel. Waarom precies hop het heeft gewonnen van gagel is niet bekend. Gehopte bieren zouden beter bewaren en daardoor beter geschikt zijn voor transport. Of gewoon lekkerder worden bevonden. Schijnbaar is ook gagel een tijd lang verboden geweest ten voordele van hop.

Nieuwe tijd

In de middeleeuwen was al begonnen met het oprichten van bierbrouwerijen, en deze professionalisering zette na de middeleeuwen door, met schaalvergroting tot gevolg. Er werd niet langer voor de lokale markt geproduceerd maar er werd ook geproduceert voor de handel. Met name in Hollandse steden als Delft, Leiden, Haarlem en Amsterdam werd commercieel bier gebrouwen. De Hollandse brouwers begonnen ook biertypen uit andere gebieden na te maken zodat makkelijker verkocht kon worden in die gebieden.

Kleine brouwers bleven echter bestaan. Vooral in België en het zuiden van Duitsland ontstonden min of meer geïsoleerde bierculturen. Zeer bekend uit Beieren was het in 1516 ingevoerde ‘Reinheitsgebot’, dat bepaalde dat bier alleen uit water, graan en hop mocht bestaan. Voor de vergisting werd het restproduct van de voorgaande brouw toegevoegd. Hoewel het Reinheitsgebot de bedoeling had om giftige stoffen te weren uit bieren, betekende het ook dat bijvoorbeeld fruitbieren niet meer gebrouwen konden worden. In de 19e en 20e eeuw zou het Reinheitsgebot geleidelijk in heel Duitsland ingevoerd worden, met verwoestende gevolgen voor de Noord-Duitse biercultuur.

Industriële revolutie

Industrialisering maakte het mogelijk om op nog grotere schaal bier te brouwen. Nieuwe technieken gaven brouwers de gelegenheid om het proces te vereenvoudigen. Bier werd hierdoor een veiliger, maar ook voorspelbaarder product.

Door een verbeterde koelmethode werd het veel gemakkelijker om zgn. ondergistend bier te brouwen. Ondergistend bier kon tot dan toe alleen in de winter gebrouwen worden. Deze ontwikkeling en de ontwikkeling van een verbeterde opslag, leidde in 1839 in Pilsen, Tsjechië, tot de uitvinding van het pilsener. Dit ondergistende bier werd al gauw in heel de wereld gebrouwen en is nu het meest getapte biertype.

20e eeuw tot nu

Massaproductie en wereldwijde verkoop hebben grote brouwerijen zoals Heineken de kans gegeven om gestaag te groeien tijdens de 20ste eeuw. Kleinere brouwerijen kregen het steeds moeilijker en velen verdwenen van de markt. Hierdoor is het bieraanbod verschraald en zijn meer kleinschalig geproduceerde “traditionele bieren” verdrongen door de grote spelers.

De laatste jaren is er een trend gaande van meer interesse in lokaal gebrouwen bieren. Voor wie hierin geïnteresseerd is, kan kijken op regionalebiertjes.nl.

De bieraanbiedingen van deze week:

We zijn weer online. We hebben op dit moment alleen aanbiedingen van de AH, maar we werken aan het zo snel mogelijk toevoegen van de andere supermarkten. Per 1 oktober zouden we weer 100% online moeten zijn.
Selecteer je winkel(s):
         
Toon k/f/b:
   
Zoek op naam:

merk

koop

winkel

€/l

foto

fles

Leffe Bruin
1 fles van 0.30ℓ

€1.02
€0.76

€2.53/ℓ

plaatje
fles

Leffe Blond
1 fles van 0.30ℓ

€1.15
€0.86

€2.87/ℓ

plaatje
fles

Leffe Tripel
1 fles van 0.30ℓ

€1.21
€0.91

€3.03/ℓ

plaatje
fles

Corona Extra
1 fles van 0.36ℓ

€1.50
€1.12

€3.11/ℓ

plaatje
fles

Hoegaarden Grand Cru
1 fles van 0.33ℓ

€1.49
€1.12

€3.39/ℓ

plaatje
fles

Leffe Royale Whitbread Golding
1 fles van 0.33ℓ

€1.95
€1.46

€4.42/ℓ

plaatje
blik

Goose Island Midway Session IPA
1 blik van 0.33ℓ

€1.99
€1.49

€4.52/ℓ

plaatje
fles

Goose Island IPA
1 fles van 0.36ℓ

€1.99
€1.49

€4.14/ℓ

plaatje
blik

Leffe Tripel
1 blik van 0.33ℓ

€1.65
€1.65

€5.00/ℓ

plaatje
blik

Goose Island IPA
1 blik van 0.33ℓ

€2.49
€1.87

€5.67/ℓ

plaatje
fles

Amstel 0.0%
1 set van 6 x 0.30ℓ

€2.99
€2.00

€1.11/ℓ

plaatje
blik

Amstel Radler Dubbel Citrus 0.0%
1 set van 4 x 0.33ℓ

€3.45
€2.31

€1.75/ℓ

plaatje
blik

Amstel 0.0%
1 set van 6 x 0.33ℓ

€3.65
€2.45

€1.24/ℓ

plaatje
blik

Amstel Radler Citroen
1 set van 6 x 0.33ℓ

€3.75
€2.51

€1.27/ℓ

plaatje
fles

Hertog Jan Karakter
1 set van 4 x 0.30ℓ

€3.85
€2.58

€2.15/ℓ

plaatje
blik

Amstel Blond
6 blikken van 0.50ℓ

€3.90
€2.60

€0.87/ℓ

plaatje
fles

Amstel Radler Fris 0.0% Grapefruit
1 set van 6 x 0.30ℓ

€4.19
€2.81

€1.56/ℓ

plaatje
fles

Amstel Radler Citroen
1 set van 6 x 0.30ℓ

€4.19
€2.81

€1.56/ℓ

plaatje
fles

Amstel Radler Fris 0.0%
1 set van 6 x 0.30ℓ

€4.19
€2.81

€1.56/ℓ

plaatje
fles

Amstel Radler Citroen 0.0%
1 set van 6 x 0.30ℓ

€4.29
€2.87

€1.59/ℓ

plaatje
fles

Amstel Radler Dubbel Citrus 0.0%
1 set van 6 x 0.30ℓ

€4.29
€2.87

€1.59/ℓ

plaatje
fles

Amstel Radler Dubbel Citrus
1 set van 6 x 0.30ℓ

€4.45
€2.98

€1.66/ℓ

plaatje
fles

Hertog Jan Grand Prestige
1 set van 4 x 0.30ℓ

€4.45
€2.98

€2.48/ℓ

plaatje
blik

Hoegaarden Witbier 0.0%
1 set van 4 x 0.33ℓ

€3.99
€2.99

€2.27/ℓ

plaatje
blik

Amstel Pils
1 set van 6 x 0.33ℓ

€4.55
€3.05

€1.54/ℓ

plaatje
blik

Amstel Radler Fris 0.0% Grapefruit
1 set van 6 x 0.33ℓ

€4.69
€3.14

€1.59/ℓ

plaatje
blik

Amstel Radler Fris 0.0%
1 set van 6 x 0.33ℓ

€4.69
€3.14

€1.59/ℓ

plaatje
blik

Amstel Radler 0.0% Citroen
1 set van 6 x 0.33ℓ

€4.69
€3.14

€1.59/ℓ

plaatje
fles

Hertog Jan Enkel
1 set van 4 x 0.30ℓ

€4.79
€3.21

€2.68/ℓ

plaatje
fles

Hertog Jan Tripel
1 set van 4 x 0.30ℓ

€4.99
€3.34

€2.78/ℓ

plaatje
fles

Hertog Jan Dubbel
1 set van 4 x 0.30ℓ

€4.99
€3.34

€2.78/ℓ

plaatje
fles

Hertog Jan Bastaard Gember en Citroen
1 set van 6 x 0.30ℓ

€5.25
€3.52

€1.96/ℓ

plaatje
fles

Hertog Jan Pils
1 set van 6 x 0.25ℓ

€5.39
€3.61

€2.41/ℓ

plaatje
fles

Leffe Bruin
1 fles van 0.75ℓ

€4.99
€3.74

€4.99/ℓ

plaatje
blik

Hertog Jan Pils
1 set van 6 x 0.33ℓ

€5.75
€3.85

€1.94/ℓ

plaatje
blik

Hertog Jan Pils
6 blikken van 0.33ℓ

€5.94
€3.96

€2.00/ℓ

plaatje
fles

Leffe Tripel
1 fles van 0.75ℓ

€5.49
€4.12

€5.49/ℓ

plaatje
fles

Leffe Blond 0.0%
1 set van 6 x 0.30ℓ

€5.49
€4.12

€2.29/ℓ

plaatje
fles

Leffe Blond
1 fles van 0.75ℓ

€5.49
€4.12

€5.49/ℓ

plaatje
fles

Grolsch Lentebok
1 set van 6 x 0.30ℓ

€6.39
€4.15

€2.31/ℓ

plaatje
fles

Hoegaarden Witbier
1 set van 6 x 0.30ℓ

€5.69
€4.27

€2.37/ℓ

plaatje
fles

Hertog Jan Weizener
1 set van 6 x 0.30ℓ

€6.49
€4.35

€2.42/ℓ

plaatje
fles

Hertog Jan Weizener
6 flessen van 0.30ℓ

€6.60
€4.40

€2.44/ℓ

plaatje
blik

Hertog Jan Pils
1 set van 6 x 0.50ℓ

€6.69
€4.48

€1.49/ℓ

plaatje
fles

Hoegaarden Rose
1 set van 6 x 0.30ℓ

€5.99
€4.49

€2.49/ℓ

plaatje
fles

Leffe Bruin
1 set van 6 x 0.30ℓ

€6.09
€4.57

€2.54/ℓ

plaatje
fles

Hertog Jan Enkel
6 flessen van 0.30ℓ

€7.20
€4.80

€2.67/ℓ

plaatje
blik

Leffe Tripel
1 set van 4 x 0.33ℓ

€6.49
€4.87

€3.69/ℓ

plaatje
blik

Leffe Blond
1 set van 4 x 0.50ℓ

€6.69
€5.02

€2.51/ℓ

plaatje
fles

Leffe Blond
1 set van 6 x 0.30ℓ

€6.79
€5.09

€2.83/ℓ

plaatje
blik

Hoegaarden Witbier
1 set van 6 x 0.33ℓ

€6.79
€5.09

€2.57/ℓ

plaatje
fles

Amstel Pils
1 doos van 12 x 0.25ℓ

€7.99
€5.35

€1.78/ℓ

plaatje
fles

Leffe Tripel
1 set van 6 x 0.30ℓ

€7.25
€5.44

€3.02/ℓ

plaatje
blik

Leffe Blond
1 set van 6 x 0.33ℓ

€7.49
€5.62

€2.84/ℓ

plaatje
fles

Corona Extra
1 set van 6 x 0.36ℓ

€8.99
€6.74

€3.12/ℓ

plaatje
fles

Leffe Blond
1 set van 12 x 0.25ℓ

€11.99
€8.99

€3.00/ℓ

plaatje
krat

Amstel Pils
1 krat van 24 x 0.30ℓ

€14.99
€9.74

€1.35/ℓ

plaatje
krat

Alfa Pils
1 krat van 24 x 0.30ℓ

€15.49
€10.07

€1.40/ℓ

plaatje
krat

Amstel Radler 0.0%
1 krat van 24 x 0.30ℓ

€15.99
€10.39

€1.44/ℓ

plaatje
krat

Hertog Jan Pils
1 krat van 24 x 0.30ℓ

€16.89
€10.98

€1.53/ℓ

plaatje
blik

Amstel Pils
1 set van 24 x 0.50ℓ

€19.92
€13.35

€1.11/ℓ

plaatje
fles

Hertog Jan Tripel
6 flessen van 0.50ℓ

€36.90
€24.60

€8.20/ℓ

plaatje
fles

Hertog Jan Grand Prestige
6 flessen van 0.50ℓ

€37.74
€25.16

€8.39/ℓ

plaatje
Posted in Over Bier.